Beta ve Korelasyon Nedir? Hissenin Piyasayla İlişkisi
Yazar: Quantum Admin · 17 Ekim 2026
Beta, bir hissenin getirisinin piyasa getirisine ne kadar duyarlı olduğunu gösterir. Korelasyon ise iki varlığın ne ölçüde birlikte hareket ettiğini -1 ile +1 arasında bir sayıyla anlatır. İkisi de çeşitlendirmenin temel araçlarıdır.
- Beta = 1: Hisse piyasayla aynı büyüklükte hareket eder.
- Beta > 1: Piyasadan daha oynak.
- Beta < 1: Piyasadan daha az oynak.
- Korelasyon: +1 birlikte, -1 ters, 0 ilişkisiz hareket.
Her nokta bir günü gösterir: yatay eksen piyasa, dikey eksen hissenin getirisi. Doğrunun eğimi betadır. (Şematik örnek, gerçek piyasa verisi değildir.)
Dikkat
Beta geçmiş getirilerden tahmin edilir ve seçilen döneme, piyasa endeksine göre değişir. Korelasyonlar kriz dönemlerinde yükselebilir, yani çeşitlendirmenin faydası tam gerektiği anda azalabilir.
Quantum'da nasıl görünür?
Uygulamanın portföy ekranlarında çeşitlendirme ve korelasyon ölçüleri yer alır (“Portföy Zekası: çeşitlendirme ve korelasyon”, sağdaki ekran).
Sık sorulan sorular
Beta nasıl hesaplanır?
Hisse getirisinin piyasa getirisine karşı regresyonundaki eğimdir; kabaca hisse ile piyasanın kovaryansının, piyasa varyansına oranıdır.
Düşük beta güvenli demek midir?
Hayır. Beta yalnızca piyasaya duyarlılığı ölçer; hisseye özgü riski göstermez.
Korelasyon neden çeşitlendirme için önemli?
Korelasyonu düşük varlıklar birlikte tutulduğunda portföyün toplam dalgalanması tek tek varlıklarınkinden düşük olabilir.
Kaynaklar
- William F. Sharpe, Capital Asset Prices: A Theory of Market Equilibrium under Conditions of Risk, The Journal of Finance 19(3), 1964, 425–442.
- Beta (finance) — Wikipedia
İlgili rehberler
Bu içerik eğitim amaçlıdır; yatırım danışmanlığı veya al/sat tavsiyesi değildir. Quantum Analiz çıktıları istatistiksel karar destek niteliğindedir. Son güncelleme: 17 Ekim 2026.